Ga naar de inhoud

Speech burgemeester Carla Breuer

5 mei

Lees de speech van de burgemeester voor de dodenherdenking op 4 mei

Het voelt waardevol om weer echt samen te kunnen herdenken op deze 4e dag in mei. De afgelopen twee jaar hebben we vanwege de coronamaatregelen op een ander manier herdacht. We legden kransen, zonder dat daar iemand bij aanwezig was. Om acht uur brachten we de twee minuten stilte door in onze eigen huiskamers. Ook toen was de verbinding er, dat heb ik gemerkt. Maar toch voelt het vandaag anders. Voor mij betekent het veel weer bij elkaar te zijn, elkaar te zien, terwijl ik mijn gedachten met u delen mag. 

Dit nooit meer. Woorden die vaak klinken op de vierde mei. We herdenken de doden en staan stil bij de gruwelen van de oorlog, de onvoorstelbare werkelijkheid waarin Joden, Roma en Sinti werden weggevoerd en omgebracht in vernietigingskampen. We staan stil bij het leven in onvrijheid, bij de angst waarmee overheersing gepaard gaat. Bij de slachtoffers die het leven lieten in vredesmissies na de oorlog. 

Dit nooit meer. Het klinkt als een bezwering. Maar helaas hebben onze woorden niet geholpen om het onheil af te wenden. Op zo’n drie uur vliegen van ons land woedt een verschrikkelijke oorlog. Is het ene land het andere binnengevallen. Worden steden beschoten, burgers vermoord: we zagen hen liggen, op straat, naast de fiets. Of naast een tas met boodschappen. 

Rechteloosheid heerst. De rechteloosheid die voor ons zo ver weg lijkt, die wij vooral kennen uit oude verhalen. Eerder vandaag liepen we langs de plek waar de Warmondse burgemeester Ketelaar in 1944 werd doodgeschoten. In de hoogspanning rond D-Day werd hij door de bezetters opgepakt en zonder enige vorm van proces gefusilleerd. En nu zitten voor de tv en maken bijna live mee hoe de rechten van Oekraïense burgers worden geschonden. Reden te meer om stil te blijven staan bij het verleden – en bij wat er nu in de wereld gebeurt. Dit nooit meer? Toch weer!

Het thema Vrijheid in verbondenheid, dat het comité 4 en 5 mei voor de herdenking koos, is door de dreigende situatie in Europa nóg toepasselijker dan we hadden kunnen bedenken. Onze vrijheid is ons lief. Dat bleek de afgelopen twee jaar wel, toen deze door corona moest worden ingeperkt. Tegelijkertijd werd juist in crisistijd duidelijk dat we onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat we elkaar nodig hebben. 

Met samenwerken bereiken we méér dan wanneer we tegenover elkaar gaan staan. Dat zie ik ook nu we voor de opgave staan om onderdak te bieden aan vluchtelingen. Mensen komen hier aan, ontheemd, vaak hebben ze een partner en familie achter moeten laten en zijn ze met kinderen op de vlucht geslagen.   

Wij ontvangen hen en het doet het mij goed om te zien hoe mensen in onze dorpen meteen klaarstaan om te helpen. De verbondenheid is er. Dat verjaagt het gevoel van machteloosheid hoop ik een beetje – al is het maar voor even.  

Ik kwam de volgende regels tegen in een gedicht van Marieke Lucas Rijneveld: 

Het volgende moeten we onthouden: dat we allemaal als  

vluchteling geboren worden, op zoek naar de juiste plek, 

naar veiligheid en wat voorspoed, een liefkozende blik. 

Dus maak vrij baan in het hart, want daar is een onmeetbare  

ruimte. En bedenk dit: in ieder welkom zit een schuilkelder.  

 

Vrede begint in ieder van ons. Bij het tuinhek, bij uw tuinhek, ik heb dat vaak betoogd. Het begint met een vriendelijk woord tussen twee buren, ook als u het niet over alles eens bent. Zo zou het ook op internationaal niveau moeten zijn. 

Helaas hebben we op die internationale politiek niet veel invloed. Maar wel op onze eigen keuzes. Laten we vandaag, morgen en alle dagen tegen elkaar zeggen: dit nooit meer. En hier ook naar leven.

 

Ga naar het begin