Hieronder een toelichting op veel gebruikte politieke begrippen.
a - b - c - f - g - h - i - j - k - m - n - o - p - q - r - s - t - v
a
Amendement
Met een amendement neemt de raad een besluit dat afwijkt van het voorstel van het college. Een amendement wordt ingediend door één of meer raadsleden. Het college reageert op het amendement en brengt een positief of negatief advies uit aan de raad. Als een amendement wordt aangenomen door een meerderheid van de gemeenteraad wordt het collegevoorstel op dat punt gewijzigd.
Auditcommissie
De auditcommissie is ingesteld om de raad bij te staan in zijn controlerende taak en toezichthoudende rol. De auditcommissie selecteert en begeleidt de accountant. De accountant gaat na of hetgeen in de jaarrekening van de gemeente staat ook een juiste weergave van de inkomsten en uitgaven van de gemeente is.
b
Begroting
De begroting geeft aan welke beleidsvoornemens de gemeente heeft, hoeveel middelen daarmee zijn gemoeid en uit welke bronnen die middelen afkomstig zijn. Verder biedt de begroting een overzicht van de verwachte kosten en opbrengsten in een bepaald jaar. De raad stelt de begroting vast.
Bespreekstuk
Een raadsvoorstel waarover in de raadsvergadering discussie plaatsvindt.
Burgemeester
De burgemeester wordt bij koninklijk besluit op voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken benoemd voor een periode van zes jaar. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad én van het college van burgemeester en wethouders. Daarnaast heeft de burgemeester specifieke wettelijke taken, bijvoorbeeld op gebied van veiligheid. Als de burgemeester er bij een raadsvergadering niet is, wordt het voorzitterschap van de raad overgenomen door de vice-voorzitter van de raad.
Burger
Inwoner van de gemeente Teylingen. De gemeenteraadsleden zijn gekozen burgers die de inwoners vertegenwoordigen.
Burgerinitiatief
De mogelijkheid voor inwoners om een onderwerp op de agenda van de politiek te zetten.
Burgerjaarverslag
De burgemeester brengt ieder jaar een burgerjaarverslag uit. Daarin wordt aandacht besteed aan de wijze waarop de gemeente met inwoners omgaat bij de dienstverlening, de klachtenafhandeling en procedures op het gebied van burgerparticipatie.
c
Coalitie
De partijen die vertegenwoordigd zijn in het college vormen samen de coalitie.
Coalitieakkoord
Afspraken tussen coalitiepartners worden vastgelegd in het coalitieakkoord. Hierin staan de uitgangspunten van het gemeentelijk beleid voor de raadsperiode beschreven.
College van burgemeester en wethouders
Het college van burgemeester en wethouders bereidt zaken voor die door de raad worden behandeld. Daarnaast zorgt het college voor goede uitvoering van de besluiten die de raad genomen heeft. Het college heeft ook eigen taken, zoals het beheer van de inkomsten en uitgaven van de gemeente volgens de door de raad gegeven richtlijnen, de personeelsvoorziening, de zorg voor een goed onderhoud van gemeentelijke eigendommen, het meewerken aan de uitvoering van rijkswetten, etc. Het college van B en W is verantwoording schuldig aan de gemeenteraad.
Commissie
Een raadscommissie brengt advies uit aan de raad over voorstellen waar de gemeenteraad over besluit. Teylingen heeft drie raadscommissies: (1) Welzijn, (2) Ruimte, (3) Bestuur Financiën en Toerisme.
f
Fractie
Alle leden van één partij vormen samen een fractie. Een fractie wordt geleid door de fractievoorzitter.
g
Geheimhouding
Voor het einde van een besloten vergadering beslist de raad of over de inhoud van de stukken en wat besproken is, geheimhouding zal gelden. De raad kan ook besluiten de geheimhouding op te heffen.
Gemeenschappelijke regeling
Gemeenten kunnen onderling afspraken maken om bepaalde diensten of zaken gezamenlijk uit te voeren. Bijvoorbeeld wanneer problematiek gemeentegrensoverschrijdend is of als het efficiencyvoordelen biedt om gezamenlijk een dienst aan te bieden.
Gemeenteraad
De Teylingse gemeenteraad, gekozen door en uit inwoners van de gemeente, bestaat uit 25 raadsleden. De leden van de raad worden voor vier jaar gekozen. De raad stelt het beleid vast en welke doelen gehaald moeten worden. De raad controleert of het college deze doelen ook haalt.
Griffie(r)
De griffie(r) ondersteunt de raad bij zijn werkzaamheden en adviseert de raad over de werkzaamheden van de raad, het opstellen van amendementen en moties en het inzetten van andere instrumenten die de raad tot zijn beschikking heeft. De griffier is aanwezig bij de raadsvergadering en staat de voorzitter van de raad bij in zijn zorg voor een goede voorbereiding en een goed verloop van de raadsvergadering. Ook bij andere vergaderingen van de gemeenteraad ondersteunt de griffie de raad en de voorzitters van die vergaderingen.
h
Hamerstuk
Raadsvoorstel waarover in de raadsvergadering geen discussie plaatsvindt, met een hamerslag besluit de gemeenteraad in te stemmen met het voorstel. Bij de agendavastelling in de raadsvergadering kan ook besloten worden er een bespreekstuk van te maken.
Hoorzitting
Een bijeenkomst om de opvattingen te horen van maatschappelijke organisaties en/of instellingen of van personen over een bepaald beleidsprobleem. Ook kunnen bepaalde wensen geuit worden. In de regel wordt er geen discussie gevoerd tijdens een hoorzitting.
i
Ingekomen stukken
Brieven van burgers en organisaties aan de gemeenteraad worden op een lijst geplaatst. Daarbij wordt aangegeven hoe de ingekomen stukken worden afgehandeld.
Initiatiefvoorstel
Raadsleden kunnen ook zelf een voorstel voor een ontwerpverordening of ontwerpbeslissing doen. Hiervoor is het recht van initiatief toegekend.
Interpellatie
Een raadslid heeft het recht om tijdens een vergadering over een niet-geagendeerd onderwerp inlichtingen aan het college of de burgemeester te vragen in de vorm van een debat.
Interruptie
Het in de rede vallen van een spreker. Deze korte onderbreking mag niet uitgroeien tot een eigen redevoering. De voorzitter geeft het woord aan diegene die wil onderbreken.
j
Jaarverslag
In het jaarverslag legt het college verantwoording af over de uitvoering van de programmabegroting. De begroting heeft de raad vastgesteld. Deze geeft aan wat het college uit gaat voeren. In het jaarverslag staat in hoeverre deze doelstellingen zijn bereikt. Met het jaarverslag kan de raad haar controlerende taak uitvoeren.
k
Kadernota
Met behulp van de kadernota vindt in de raad discussie plaats over wat er op hoofdlijnen wel en niet gebeurt in Teylingen in de komende vier jaar. Belangrijk onderdeel is hoe omgegaan wordt met het beschikbare geld. De precieze gevolgen staan vervolgens in de begroting die in november door de gemeenteraad wordt vastgesteld. De kadernota is dus de voorbereiding op de begroting.
Kwartaalrapportage
De raad kan na afloop van elk kwartaal, via de kwartaalrapportage kennis nemen van de uitvoering van de begroting. In de kwartaalrapportage zijn begrotingswijzigingen opgenomen.
m
Motie
Hierbij wordt een extra verzoek aan het college gedaan of wordt het college iets opgedragen. Het voorstel wordt dan niet gewijzigd. Een motie wordt ingediend door één of meer raadsleden. Het college reageert en brengt een positief of negatief advies uit aan de raad.
n
Notulen
De notulen zijn een schriftelijk verslag van wat behandeld is in een vergadering. Notulen van de vorige vergadering worden aan het begin van de vergadering vastgesteld.
o
Oppositie
Alle fracties in de gemeenteraad die niet in het college vertegenwoordigd zijn.
p
Programmabegroting
Zie begroting.
Presidium
Het presidium regelt een aantal ‘huishoudelijke’ werkzaamheden van de gemeenteraad zoals het behandelen van ingekomen stukken, de raadsagenda en het procedureel goedkeuren van voorstellen die raadsleden indienen. Het presidium bestaat uit de voorzitter van de raad (burgemeester) en de fractievoorzitters. De griffier is als adviseur aanwezig. De vergadering van het presidium is openbaar, tenzij anders vermeld.
q
Quorum
Minimum aantal leden dat aanwezig moet zijn om in een vergadering besluiten te kunnen nemen. Bij de raadsvergadering ligt dat aantal op 13: de helft van het aantal raadsleden + 1.
r
Raadsakkoord
In het raadsakkoord of raadsprogramma staan de uitgangspunten voor het gemeentelijk beleid beschreven voor de raadsperiode.
Raadscommissie
Zie commissie.
Raadsgriffie(r)
Zie griffie(r).
Raadsvergadering
Eens in de zes weken op donderdagavond worden door raadsleden en het college raadsvoorstellen besproken en neemt de gemeenteraad besluiten. Het politieke debat vindt plaats in de raadsvergadering. De raadsvergadering is openbaar, tenzij anders vermeld.
Raadsvoorstel
Een voorstel gedaan door het college, een of meerdere raadsleden, het presidium of een groep burgers door middel van het burgerinitiatiefvoorstel. In een raadsvoorstel kan nieuw beleid worden voorgesteld, maar ook een procesverandering. Tijdens de raadsvergadering wordt besloten over het voorstel.
Rekenkamercommissie
De Rekenkamercommissie is een onafhankelijke, door de raad ingestelde, commissie. De Rekenkamercommissie voert zelf onderzoek uit. In de onderzoeken wordt altijd gekeken naar het verleden, met als nadrukkelijke bedoeling te leren voor de toekomst.
s
Schorsing
Op verzoek van een raadslid of op voorstel van de voorzitter kan de raad besluiten de beraadslaging voor een door hem te bepalen tijd te schorsen om het college of de raadsleden de gelegenheid te geven tot onderling nader overleg. De beraadslagingen worden hervat nadat de schorsingsperiode verstreken is.
Schriftelijke vragen
Raadsleden hebben het recht informatie te vragen over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester behoren. Deze vragen kunnen een politieke strekking hebben, in tegenstelling tot technische vragen.
Secretaris
De directeur/gemeentesecretaris is het hoofd van de ambtelijke organisatie en adviseur van de burgemeester en het college van B en W. Zij is het college behulpzaam bij de uitoefening van zijn taak. De gemeentesecretaris is de schakel tussen het dagelijks bestuur van de gemeente en de ambtenaren. De gemeentesecretaris woont alle vergaderingen van het college bij en ondertekent alle collegebesluiten samen met de burgemeester.
Stemprocedure
Het kan zijn dat er geen stemming nodig is, omdat duidelijk is dat een meerderheid van de raad voor of tegen een voorstel is. Is dit niet duidelijk, dan wordt er hoofdelijk gestemd en leest de voorzitter de namen van de raadsleden op, waarna zij reageren met voor of tegen. De voorzitter leest de uitslag voor. Eventueel kunnen raadsleden een stemverklaring geven. Zij geven dan aan waarom ze tegen hebben gestemd.
t
Technische vragen
Raadsleden hebben het recht informatie te vragen over aangelegenheden die tot de bevoegdheid van het college of de burgemeester behoren. Deze vragen hebben een informatieve strekking.
v
Voorzitter
De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad. Sprekers in de gemeenteraad richten zich tot de voorzitter. “Mijnheer de voorzitter, …” Zie ook burgemeester.
Vragenkwartier
Onderdeel van de raadsvergadering, waarbij raadsleden aan de
collegeleden vragen kunnen stellen over actuele onderwerpen.